Çanakkale merkezde bulunan Mekor Hayim Sinagogu, kentin bir zamanlar canlı olan Yahudi cemaatinden geriye kalan en önemli izlerden biri. 19. yüzyılda inşa edilen bu yapı, bugün aktif olarak kullanılmasa da hâlâ ayakta duruyor ve kentin çok kültürlü geçmişine tanıklık ediyor.
Sürekli Ziyaretçi kabulü olmuyor ben gittim gördüm güzeldi
gezmek istiyorum fakat kapalı gibi, tek başıma olduğum için pek adım atamadım bari açık olursa yada saatlerini falan söyleseniz çok yardımcı olurdu..
Çanakkale,nin Havrası
Edirne’nin, fethinden sonra, 15. yüzyıl başında Çanakkale’ye gelen ve yerleşen çok küçük bir Yahudi toplumu gelişerek büyümüş ve özellikle Kapitülasyonların kabulü ile Avrupa-Asya transit ticaretine yönelmişlerdir.
19. Yüzyılın ortalarında 600 kadar Yahudi ailesine rastlanan Çanakkale’de, Yahudi nüfusu, 1955 yılında 553’e düşmüştür. 1970’lerin ortasına kadar çeşitli nedenlerle, ancak öncelikli olarak çocuklarına yüksek öğrenim sağlamak amacı ile şehri terk etmişlerdir. Kentin bugünkü Yahudi nüfusu ise 8 kişiden ibarettir.
Çanakkale Havra olarak bilinen, Mekor Hayim adıyla da bilinen yaklaşık 200 yıllık Sinagogu’dur.
Bir deprem sonrası yıkılan ibadethane, zamanın cemaat mensubu hayırsever olarak bilinen İlya Haliyo tarafından 1890 yılında yeniden inşa edilmiştir. I. Dünya Savaşı sürecinde ve işgal döneminde, İngilizlerin depo amaçlı ve daha sonrada II. Dünya Savaşı yıllarında askeri amaçlı kullanılmıştır,
Eylül 1945’de cemaate iade edilmiş olan yapı, o yılın Roş Aşana (İbrani takvimine göre yılbaşı) bayramında hizmete girmiştir. Aradaki bu uzun zaman diliminde Yahudiler dini ibadetlerini evlerde gerçekleştirmişlerdir.
1964 Nisan ayında büyük bir restorasyon geçiren havra, 11 yıl kullanıldıktan sonra, kentte Yahudi nüfusu azalması ile, 30 yıl boyunca terk edilmiş ve harap bir durumda kalmıştır.
Çanakkale sevdalısı cemaat mensubu saygın kişi Yılmaz Benardete ve Cemaat Vakıf Yönetiminin gayretleri ile, cemaat mensupları ve Haham başılık yönetimince maddi destek sağlanarak tamamen restore edilmiştir.
2003 yılında başlayan onarım ve iç düzenleme çalışmalarından sonra Havra 29 Ekim 2005 günü, İstanbul’dan ve yurt dışından gelen eski Çanakkale kökenlilerin de katılımıyla düzenlenen bir dini törenle tekrar ibadete açılmıştır.
Havra, bakım ve onarımı vakıf yönetimi nezdinde periyodik olarak yapılmakta ve her an kullanıma açık olarak korunmaktadır.
Havra mimari olarak, doğu girişindeki bahçesi geçilerek girilen, iki bölüm olarak inşa edilmiş 15x25 metre boyutunda beşik çatılı formda planlanmış ve alaturka kiremit kaplı çatısı ile otantik yapısını korumaktadır.
Giriş ve ana mekândan oluşan, üç tarafı sokakla çevrili, yüksek duvarlı avlusunun doğu yönündeki kapısı Midraş’a (antre) açılır. Midraş’ın Ehal’i (kutsal kitap dolabı) güney duvarının ortasında olup, taşınabilir bir Teva (kürsü) mevcuttur. Sinagog ana holüne Midraş’tan girilmekte olup zemini mermer döşeli, tavanı ahşaptır. Yapı ana bölümü, Sefarad sinagogları tarzında Teva (dua kürsüsü) ortada bulunan karakterdedir.
Uzun doğu duvarının ortasında bulunan ve iki basamakla çıkılan Ehal’in ahşap çerçevesi yoğun bezemelidir. Alınlığın üzerinde On Emir Tabletleri ve Menora (şamdan) vardır. Yapının arka tarafından merdivenlerle ulaşılan balkon şeklindeki Azara (kadınlar bölümü), madeni konsollar ve tavandan inen desteklerle taşınmaktadır.
Osmanlı arşivindeki 1894 kayıtlı belge ve çizimlerde 3 havra ve bir Yeşiva (İlahiyat okulu) olduğu arka bölümde havra dışından girişli bir Orfenila (yetimhane) olduğu görülmektedir.
Yetimhane daha sonraları 1970’lerin ortalarına kadar fakirhane konutları olarak, Yeşiva binası ise Hahamhane olarak kullanılmıştır.
Havra Hafta içi ziyarete açıktır. Her yıl ekim ayının ikinci haftasında dini törenler yapılmaktadır. Havra Çanakkale için değerli bir yapıttır.
Tarihi mekan maalesef kapalı idi
Ayin falan izlemek istemiştik ama Çanakkalede 8 Yahudi kaldığından ayin düzelnemiyor sanırım. Güzel bir havra.
Mekor Hayim Sinagogu'nu (Halk söylemi ile Havra'yı) Çanakkale Bienali kapsamında, sergi salonu olarak kullanılması ile gezmiş oldum bu sene. Çok güzel ve tarihi bir bina ve içerideki hava gerçekten büyüleyici. Her zaman ziyaretçi kabulü olmuyor, izin verilen bir günde gitmekte fayda var.
Geldim kapalıydı
Tarihi bir yapı
Gorup gezilebilir..ilgililer hos bir ibadet yeri.
1 - 5 Arasında Puan Veriniz
Yorum
Lütfen yorumunuzu girin!