Genç Mehmet Paşa Çeşmesi

Genç Mehmet Paşa Çeşmesi, İstanbul, Üsküdar İlçesi, Eski Toptaşı Caddesi üzerindedir. Bu çeşme de aynı tarihte yapılan Baş Kadın ve Damad İbrahim Paşa çeşmeleriyle aynıdır. Sadece kemerlerinin yan tarafındaki süs rozetleri bu çeşmede yoktur. Beyaz mermerdendir. Genç Mehmed Paşa; ö. 1182 [1768]. Lakabı "Genç"dir. Damad İbrahim Paşa’nın oğludur. Fatma Sultan ile evlenip damad-ı padişahî oldu. Selanik ve Bursa valiliklerinde bulundu. Yakalandığı hastalıktan kurtulamayarak Muharrem 1182’de vefat etti. Şehzadebaşı’nda babasının yanına defnedildi.

---

Kitabesinde, Menba-ı cud ü kerem kulzüm-ı zehhâr-himem Mâlik-i hüsn-ü şiyem ziver-ı silk-i vüzerâ Sadr-ı cem kevkebe hem-nam-ı halilu’r-rahman Ki odur maide-bahşâ-yı güruh-ı fukara Maksem âb gibi neşr-i keremdir kârı N’ola devrinde suyun bulsa cihân ser-tâ-pâ Ne-aceb oğlu dahi mâil-i hayrat olsa Çünki evlâddadır sırr-ı vucud-ı aba Vâlid-i mâcidine peyrev olub el-hasıl Yapdı bu ceşme-i dil-cuyı Musahib Paşa İsteriz Hakk’dan o destur-I cemilu’ş-şiyemi Eylesun sıhhat-i câvide muvaffak Mevlâ Didi bu mısra-ı bala ile Rahmi tarih Zemzemi nâsa sebil itdi Mehemmed Paşa Yazan, yol kenarındaki tarihi çeşmedir.

---

H.1143,M.1730 yılında Nevşehir'li Damat İbrahim Paşa'nın oğlu genç Mehmet Paşa tarafından yapılmıştır.Çavuşdere yolu Mehmet Ağa Cami arkasındadır.

---

“Genç Mehmet Paşa Çeşmesi, Semerciler Semti, Eski Toptaşı Caddesi üzerinde, bugünkü Hacı Mustafa Bedel Camisi (eski Şeyh Osman Efendi Camisi) yakınındadır. (…) Kitabede adı geçen Mehmet Paşa, Damat İbrahim Paşa’nın oğlu olan ve “Genç” lakabıyla bilinen paşadır… [1]” “Sultan III. Ahred’in meşhur sadrazamı Damat İbrahim Paşa’nın oğlu olan Genç Mehmed Paşa tarafından yaptırılmıştır. Mehmed Paşa aynı zamanda Fatma Sultan ile evlenip kendisi de damat olmuştur. Çeşme mermerden yapılmıştır. Saçak kısmında mukarnaslı kornişin üstünde lotus - palmetlerden oluşan bir bordur bulunmaktadır. Cephe bir silmeyle çerçevelenmiştir. Üstte yedi satırlık kitabesi bulunmaktadır. Kitabenin altında dalgalı kemerli nişin içinde yine tepesinde palmet motifi bulunan dalgalı kemer ve içinde bir rozetin yer aldığı bir ayna taşı görülmektedir. Üzengi taşından aşağıya doğru birer palmet motifi yerleştirilmiştir. Teknesi sağlamdır ve musluğu yoktur [2].” Affan EGEMEN’in, “İstanbul’un Çeşme ve Sebilleri (Resimleri ve Kitabeleri ile 1165 Çeşme ve Sebil)” adlı kitabında [3] bu çeşme hakkındaki bilgiler 765 numaralı “Mehmed Paşa (Genç) Çeşmesi (H.1141-M.1728)” başlığı altında verilmiştir. Kaynaklar [1] Soner ŞAHİN, Üsküdar’da III. Ahmet Dönemine Ait Dört Çeşme ve Osmanlı Mimarisinde Nadir Görülen Bir Kemer Tipi Üzerine, ULUSLARARASI USKUDAR SEMPOZYUMU VII, 2-4 Kasım 2012, 1352’den bugüne şehir, ClLT I [2] İstanbul Tarihi Çeşmeler Külliyatı, 2. Cilt [3] Affan EGEMEN, İstanbul’un Çeşme ve Sebilleri (Resimleri ve Kitabeleri ile 1165 Çeşme ve Sebil), Arıtan Yayınevi, İstanbul, Ekim 1993.