Harput Fatih Ahmet (Şeyh-i Kainat) Baba Türbesi ve Mescidi
Tescilli bir kültür varlığı olan Fatih Ahmet Baba Türbesi, Harput Mahallesi Göllübağ mevkide bulunmaktadır. Mülkiyeti Malatya Vakıflar Bölge Müdürlüğüne aittir. Halk arasında Fetamet, Fet Ahmet, Fethi Ahmet gibi isimlerle anılır. Tescilli Fatih Ahmet Baba Türbesi bitişiğindeki Mescid sonradan yapılmıştır. Kitabesi olmayan türbenin, ahşap sandukası üzerinde “Şeyh-i Kâinat Harputlu Fethi Ahmet Kebir, sözünde duran, âlimlerin seyidi ve kâinatın şeyhi altının velisi Cemaziyel Ahir ayının (Mayıs) beşinci sene yedi yüz on üç H. 713/ M. 1313” (Güzel, 2017: 104) tarihli kitabeye göre bir tarihlendirme yapılmıştır. Evliya Çelebi Seyahatnamesinde “Fethi Ahmet Baba Tekkesi, ulu asitandır” diye methederek buranın bir tekke olduğunu söylemiş ve 1523 yılında tekke olarak ilk defa bahsedilmiştir (Yapıcı,2016:235).
Fatih Ahmet Baba Türbesi iki katlı inşa edilmiş olup günümüzde tek katı mevcuttur. Sekizgen planlı ve düz dam örtülüdür. Türbeye düzgün kesme taşlarla örülü basık kemerli küçük bir kapı ile girilmektedir. Güneydoğusunda bir adet mazgal pencere açıklığı bulunmaktadır. Türbenin batı duvarına bitişik kuzey-güney doğrultusunda uzanan dikdörtgen planlı, düz dam örtülü bir mescitte bulunmaktadır. Mescid türbeye göre daha geç tarihlerde inşa edilmiştir. Kuzey cephede bulunan sivri kemerli bir niş içerisinde basık kemerli bir kapı ile girilmektedir. Mescid girişine taç kapı formu verilmeye çalışılarak asıl ibadet mekânı vurgulanmış, Mescid içinde doğu-batı doğrultusunda uzanan sivri kemer, mihrabın bulunduğu bölümle, mescidin girişini iki ayrı bölüme ayırmıştır. Mihrap kıble yönünü göstermesi açısından önemli olduğu için mihrap önü kemerle ayrılarak vurgulanmıştır. Mihrabı sade, dar, uzun ve dairesel bir nişten oluşmaktadır. Batı duvarında iki adet dikdörtgen pencere açıklığı, doğu duvarında dikdörtgen bir niş bulunmaktadır. Üst örtüsü geçmişte sac örtülüyken daha sonra yapılan restorasyonlar sonrasında düz dam olarak yapılmıştır. Türbe ve mescidin yapımında yöresel fetamet taşı kullanılmıştır.
Fatih Ahmet Baba H. 713 /M. 1313 vefat ettiği yıllarda Doğu’da İlhanlıların istilası olduğu bilinmektedir. Mısır Memlüklüler ile İlhanlılar arasında vuku bulan kanlı bir çapışıma sonrasında sulh için Fırat vadisinin batısı Memlüklüler, kuzeyinde bulunan küçük Ermenistan Selçuklular ’ın Anadolu’su İlhanlılara bağlı kalacaktır (Sunguroğlu, 2013:358;Yapıcı,2016: 234). Harput ve çevresi de bu dönemler Ermenilerin elinde bulunduğu bu tarihlerde ihtimaldir ki İslam mücahitleri tarafından muhasara ve zaptı sırasında bu mevkide şehit düşmüştür (Yapıcı,2016:233). Fethi Ahmet Baba’nın şahsiyetini Malazgirt Savaşı’na ve Anadolu’nun fethi sırasında birçok savaşa katıldığı, 13-14. yy’ larda Arap-Bizans mücadelesine katılan komutanlardan olduğu da kaynaklarda geçmektedir (Aytaç, 2010:12; Yıldız, 2013:883).
Harput’un meşhur âlimi ve mutasavvıflarından biri olan Beyzade Hacı Ali Rıza Efendi’nin Fethi Ahmet’in hüviyeti ile hal tercemesi de şöyledir. “Sen bil ki, Harput kasabası civarında medfun ve Fethi Ahmet namıyla meşhur olan zat, Perevat veya Parbat şehrinde Şeyhü’l- Kainat ünvanıyla anılan Aliyü’r-Remeytani’nin talebelerindendir. Kendisi Belh’te doğmuş, ismi Ahmed, tarikatı Tarikat-ı Hacegandır. Muhammed Hallacü’l-Belhi, vasıtasıyla Hazret-i Azizan Hoca Aliyü’r-Remeytani’den intisap etmiştir. Onun ahbap ve yakınlarından 10 kişi de türbenin üst tarafındaki mezarlıkta medfundurlar. Kendisi Sadat-ı Kiramdan (Peygamber neslinden) olup, kolundan yaralanarak şehit düşmüş ve aynı yerde defnedilmiştir. Mensup olduğu mezhep Hanefi mezhebi olup, mezhebin kurucusu olan İmam Azam Ebu Hanife Hazretlerinin hizmetinde de bulunmuştur…”
Harput'un fethinde hem ilmiyle hem de bileğiyle sayısız ve tarifsiz katkıları olan Fatih Ahmet Baba'nın türbesi, manevi bir tatmin olarak ve tarihi bilinç açısından mutlaka ziyaret edilmesi gereken bir yerdir.
Harputun Manevi Fatihi
Özellikle doğal çay bahçesini, önünden akan dereyi, mimari yapısını çok sevdim…
Görülmeli
Fatih Ahmet Baba türbesi huzur veren bir ortama sahip. Harput'a gelindiğinde uğrayabileceğiniz yerlerden birisi.
Türbe bakımlı ve temiz alt tarafında küçük bir çay ocağı var çayı nefis
Harputta manevi atmosferi güzel yerlerden biri çocukken çokça uğradığımız ve etrafında piknik yaptığımız yer
Buraya gittiğimde için gayet huzur doldu. Mübarek bir zatın türbesi var. Türbenin bulunduğu alanın yakınında wcye var.
Ulaşım olarak Harputa yakın bir noktada . Burayı ziyaret ettikten sonra mutlaka an kuzu baba türbesi’ne gitmenizi tavsiye ederim. Türkiye’nin bulunduğu alanda ayrıca anıt ağaçlar var
Elazığli degilim. Ankara'liyim. Elazığ'in en huzur veren mekanı Harput ve turbeleridir. Çok mübarek zat var burda hayran kaldım. Muhteşem huzur dolu mekanlar. Buraya da 2 defa geldim. Yalnız ulaşım sorunu var. Şahsi aracınızla gidebilirsiniz. Muhteşem huzur dolu bir yer. Kalbiniz genişliyor ferahliyor. Burası cumartesi de açıktı. Çoğu türbe cuma günleri açılıyor geri kalan günler kilitli oluyor. Elazığa gelen ve yaşayanlara tavsiye ederim. Çok büyük bir hazineye sahipsiniz kıymetini bilin derim.
Huzurun ruhu kuşattığı bir mekân
Tuvalet var, abdesthane var, içme suyu, çelme var. Ferah Güzel bir mekan.
Uzak ama gitmeye değer bir türbe.
Tavsiye ederim
Bakımlı ve temiz bir yer.
1 - 5 Arasında Puan Veriniz
Yorum
Lütfen yorumunuzu girin!