Çok güzel bir tarihi mekan ama ne yazık ki yerine ev yaptılar
KÜLTÜR SANAT DOĞA VE İNSAN
08.10.2025
GELENEKSEL IĞDIR HAYAT EVLERİNİN TARİHSEL SÜRECİ, PLAN TÜRLERİ VE MUHTEŞEM ÖZELLİKLERİ
(Tüm ihtiyaçlarını kendisi üreten bağımsız Hayat evleri)
HAYAT EVLERİNİN BÖLÜMLERİ VE EKLENTİLERİ:
HAYAT KAPISI (Bahçe kapısı): Kapı İnsanoğlunun dünya ile şahsî dünyası arasında perde vazifesi gören bir araçtır, ülkemiz genelinde bahçe kapısı olarak adlandırılan bu araç sadece Iğdır yöresinde Hayat kapısı olarak adlandırılmaktadır. Yöre halkı geçimini tarım ve hayvancılıktan sağladığı için bu kapılar tahtadan ve iki kanatlı olarak yapılmıştır, Yörede hayat kapıları üzerinde en çok görünen figürler ise koçbaşı ve at nalıdır.
HAYAT EVLERİ: Müstakil veya iki kattan oluşmaktadır, genellikle toprak kerpiçten yapılan ve ahşap hattıllarla güçlendirilen bu evler yazları serin kışları ise sıcak olurlar, yöreye ait bu evlerin balkon kısmı ise oldukça geniştir bunun nedeni ise ocaktaki beybaşı, sünnet veyahut taziye gibi törenlerin burada yapılması içindir.
Hayat evlerin temellerinde özellikle Ağrı dağından getirilen lav taşlarının kullanılması çok yaygındır, bunun sebebi ise yörede kurulmakta olan bir evin temelinde Ağrı dağından koparılıp getirilen taşlar kullanılırsa o ocağın sonsuza dek tüteceği inancı yaygındı. Ev iki katlıysa Zemin kat baba’ya üst kat ise çocuklardan birine aittir, evin alt bölümünde yer yer küçük bir bordum bulunurdu ve buda Zirzemin olarak adlandırılmaktadır. Yaşanılan evin bölümleri genellikle “iki otak bir dalan” yani iki oda bir aralıktan oluşmaktadır. Odalardan birisi özel ev ve mutfak eşyalarıyla donatılmış “Konak Otağı” ismiyle gelecek olan misafirlere tahsis edilmiştir. Oturma odasının başköşesinde ahşaptan yapılı bir taht bulunur ve bu taht ailenin birlikte yemek yediği ve akşam sohbetlerini yaptıkları bölümdür. Bir yanda ise ev halkı tarafından kendi ürettikleri pamuk ve yünlerden imal edilen yorgan ve yastıkların bulunduğu yüklük vardır. Misafir odası hariç geriye kalan bu iki oda yaşamla ilgili, oturma, dinlenme, yemek hazırlama, yemek yeme, ısınma, yatma gibi tüm eylemleri karşılayabilecek donatıya sahiptiler.
Özet olarak Iğdır’ın bir çok köyünde halen örnekleriyle ayakta kalmaya direnen bu evler bir çok alanda üretimin yapıldığı yerel üretim merkezleri konumundaydı. Geleneksel bu evlerin hane halkı hem tarlada üretim yapıyordu hemde elde ettikleri ürün ve malzemeleri işleyerek kendi ihtiyaçlarını karşılıyordu. Hayat evi hane halkının ürettiği başlıca ürünler yün çorap, kazak, yelek, atkı, şal, kanoviçe, kilim, keçe, çiftçinin sahip olduğu tarladan elde edilen buğday bulgur, ay çiçeği, maş, fasulye, susam, lepe, turşu, süt ve süt ürünleri, et, tulum peyniri, reçel, tandır ekmeyi, yumurta, turşu, şeker pancarı ve şeker, konserve, salça, kışlık için birçok bakliyat çeşitleri, Tarım aletleri olarak, ahşap tırmık, yaba, tırpan ve kürek sapları, kara saban, eğme, carcar, düven (gem) sepet çeşitleri ve tamirat işlerinden oluşuyordu.
Kısacası Kendi ihtiyaçlarını kendisi karşılayan geleneksel bu evlerin yeniden yaşatılması ve desteklenmesi ümidiyle. C. Oluz
Görülmeye değer yer ama restorasyon çalışmaları yapmak lazım
Mustafa buğra sürmeli Sürmeli
14.01.2023
Tarihli taş bina çok güzel tarihi taş binayın bir kaç metre yakınındaki tarihli taş bina vardı yıktılar yerine duvar ördüler keşke yıkmasaydılar çünkü bizim için çok özeldi böyle olayları önlemeliyiz.
Anılar
Güzel mi mekan Eskide her zaman iyidir
Çok değişik bir mimarisi var. Yerli halkın anlattığı büyük ailelerin toplu olarak kaldıkları dönemlerde ortak kullanılan alanlardan biri olduğudur. Ortası açık ve içeride yanan ocagın dumanının çıkacağı bir alanın olmasıdır. Restore edilip güzel bir bilgilendirme ile hizmete sunulabilir.
Daha çok harabe gibi
Biz onun kıymetini bilmiyorumuşuz o eserin olduğu mahallede oturuyorum kaç toplumun onun üzerine kaçtı
İyi bir yer
1 - 5 Arasında Puan Veriniz
Yorum
Lütfen yorumunuzu girin!